Τι ρόλο παίζουν οι κεντρικές τράπεζες;

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των χωρών που είναι μέλη της ζώνης του ευρώ μαζί με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποτελούν το Ευρωσύστημα και έχουν αναλάβει την άσκηση της ενιαίας νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ. Το Ευρωσύστημα αποφασίζει την προσφορά και το κόστος του χρήματος, δηλαδή πόσο χρήμα θα κυκλοφορεί στην οικονομία και πόσο «ακριβό» θα είναι. Ένα από τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιεί είναι τα επιτόκια.

Όταν ο πληθωρισμός είναι πάνω από το στόχο (2%), η κεντρική τράπεζα αποφασίζει αύξηση των επιτοκίων:

Έτσι, γίνεται πιο ακριβό για τις τράπεζες

να δανείζονται χρήματα από την κεντρική τράπεζα.

Αυτό με τη σειρά του επηρεάζει

τα επιτόκια που ορίζουν οι εμπορικές τράπεζες για τις καταθέσεις και τα δάνεια των πελατών τους (δηλαδή για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις), κάνοντας τον δανεισμό πιο ακριβό .

Αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν

τις αποφάσεις κατανάλωσης και αποταμίευσης των πολιτών, καθώς και τις αποφάσεις των επιχειρήσεων για επενδύσεις. Η ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες περιορίζεται και, με τον καιρό, ο πληθωρισμός μειώνεται.

Όταν ο πληθωρισμός είναι χαμηλότερος του στόχου, η κεντρική τράπεζα αποφασίζει μειώσεις επιτοκίων. Τότε συμβαίνει το αντίστροφο:

Ο δανεισμός γίνεται φθηνότερος,

έτσι ώστε να ενισχυθούν η κατανάλωση και οι επενδύσεις σε όλη την οικονομία.

Με αυτό τον τρόπο,

η οικονομία αποκτά νέα ορμή, «παίρνει μπρος» όπως λέμε , αυξάνεται η ζήτηση, και ο πληθωρισμός πλησιάζει στο στόχο.